Định nghĩa hạnh phúc là như thế nào, bạn có bao giờ thắc mắc không?
Nhiều người mải mê đi tìm hạnh phúc nhưng lại không hề biết hạnh phúc là như thế nào? Nếu bạn không hiểu rõ trạng thái như thế nào là hạnh phúc thì liệu bạn có thể nhận ra khi bản thân đã trở nên hạnh phúc hay không?
Hãy cùng tìm hiểu định nghĩa về hạnh phúc qua bài viết dưới đây nhé!
Nguyên lý của hạnh phúc
Một ngày nọ, tôi đã tự hỏi rằng, khi chúng ta cảm thấy hạnh phúc, rốt cuộc trong não bộ của chúng ta đang diễn ra những phản ứng như thế nào? Và cụ thể là những “chất dẫn truyền trong não” nào được tiết ra?
Khi thử tìm hiểu kĩ hơn, tôi phát hiện ra rằng khi chúng ta cảm thấy hạnh phúc, có hơn 100 loại chất hạnh phúc được giải phóng, bao gồm Dopamine, Serotonin, Oxytocin, Endorphin, Adrenaline, Noradrenaline, GABA, v.v...
Dopamine là niềm hạnh phúc của tiền bạc, thành công và thành tựu. Serotonin là hạnh phúc từ sự thư thái, cảm giác bình yên, ổn định tâm trạng. Oxytocin là hạnh phúc từ tình yêu và sự gắn kết với người khác. Endorphin là chất tạo ra cảm giác hưng phấn khi bạn ở trong tình huống đạt đến giới hạn, tiêu biểu như là chạy bộ. Adrenaline, Noradrenaline là sự phấn khích, bất an và nỗi sợ, ví dụ như cảm giác rùng mình, sự hào hứng khi bạn ngồi trên tàu lượn siêu tốc, hoặc như khi xem một trận đấu võ trên truyền hình vậy.
Nếu bạn đọc những cuốn sách về các chất hóa học trong não từ đầu đến cuối, bạn sẽ nhận thấy có ba chất đang đóng vai trò là các chất hóa học hạnh phúc chính tạo nên cảm giác hạnh phúc hàng ngày của chúng ta, đó là: Dopamine, Serotonin và Oxytocin.
Endorphin, Adrenaline, Noradrenaline chỉ được tiết ra ở những tình huống đặc biệt như khi bị đẩy vào giới hạn, nên ở phương diện công việc, sinh hoạt đời sống hàng ngày, thì nó là các chất hầu như không sử dụng tới trong não. Ngoài ra, trong số hơn 100 loại chất tạo hạnh phúc, có nhiều loại chưa được nghiên cứu đầy đủ và nhiều loại không thể được tiết ra hoặc kiểm soát bởi ý chí hoặc hành động của bản thân nên chúng không phải là chủ đề của cuốn sách thực dụng này.
Dopamine, Serotonin và Oxytocin được giới thiệu là “chất hạnh phúc” và “hormone hạnh phúc” trên nhiều trang web và kể cả trên thế giới, chúng cũng có thể được xem là ba chất quan trọng nhất tạo nên hạnh phúc.
Dopamine, Serotonin, Oxytocin có thể được xem là ba chất quan trọng nhất tạo nên hạnh phúc
Như vậy, có thể nói nguyên lý của hạnh phúc bắt đầu từ 3 loại hoocmon: Dopamine, Serotonin, Oxytocin.
- Khi Dopamine được tiết ra, nó mang lại cảm giác hạnh phúc kèm theo sự phấn khích như thể tim đang đập nhanh.
- Khi Serotonin được tiết ra, nó mang lại cảm giác hạnh phúc nhẹ nhàng, thư thái và bình yên.
- Khi Oxytocin được tiết ra, bạn sẽ có cảm giác hạnh phúc khi được bao quanh bởi tình yêu từ sự kết nối và yêu thương từ mọi người, thú cưng hoặc lúc bạn âu yếm con mình.
Chúng ta cảm thấy hạnh phúc khi có đủ lượng Dopamine, Serotonin và Oxytocin. Nói cách khác, hạnh phúc chính là trạng thái khi các chất hạnh phúc được sản sinh trong não bộ. Và có thể nói rằng điều kiện để sản sinh ra các chất hạnh phúc là phương pháp để trở nên hạnh phúc.
Nếu hiểu được Dopamine, Serotonin, Oxytocin được tiết ra theo điều kiện, trạng thái, hành động hay phản ứng như thế nào thì chúng ta có thể đạt được hạnh phúc.
Chúng ta đã biết về sự tồn tại của “3 chất hạnh phúc” là Serotonin, Oxytocin, Dopamine. Đây là “vũ khí mạnh mẽ” để hướng tới Hạnh phúc.
Màu đỏ, màu xanh lá, xanh dương là 3 màu cơ bản của ánh sáng. Ánh sáng được tạo thành từ 3 màu này. Tương tự như vậy, liệu chúng ta có thể nghĩ về hạnh phúc trên cơ sở Serotonin, Oxytocin và Dopamine - ba loại chất tạo nên hạnh phúc hay không?
Nói cách khác, hạnh phúc mà chúng ta thường cảm thấy có thể được phân loại thành hạnh phúc từ Serotonin, hạnh phúc từ Oxytocin và hạnh phúc từ Dopamine.
Ba màu cơ bản và ba chất hạnh phúc
- Hạnh phúc từ Serotonin chính là hạnh phúc về sức khỏe. Là sức khỏe về tinh thần và thể chất.
- Hạnh phúc từ Oxytocin là hạnh phúc của tình yêu và sự gắn kết. Là hạnh phúc mang đến từ tình bạn, các mối quan hệ, khi bạn thuộc về một cộng đồng.
- Hạnh phúc từ Dopamine là hạnh phúc về tiền bạc, thành công, thành tựu, giàu có, danh vọng, địa vị.
Khi được hỏi “Đối với bạn hạnh phúc là gì?”, thì chắc chắn hầu hết câu trả lời của mọi người đều liên quan đến ba yếu tố kể trên. Thông thường, hiếm có ai trả lời rằng khoảnh khắc hạnh phúc nhất của họ là “khi họ đi tàu lượn siêu tốc” (hạnh phúc do Adrenaline mang lại) hoặc là “khi họ cảm thấy hào hứng trong một cuộc chạy marathon” (hạnh phúc do Endorphin mang lại).
Hình dung chung của chúng ta về hạnh phúc hay hạnh phúc mà chúng ta hướng tới và mưu cầu, trong hầu hết trường hợp, được coi là nằm ở đâu đó giữa hạnh phúc từ Serotonin, hạnh phúc từ Oxytocin hay hạnh phúc từ Dopamine.
Có ba loại hạnh phúc, đó là hạnh phúc từ Serotonin, hạnh phúc từ Oxytocin và hạnh phúc từ Dopamine. Vậy thì theo thứ tự nào, hoặc bằng sự kết hợp như thế nào, chúng ta có thể đạt được hạnh phúc? Chúng ta sẽ tiếp tục thảo luận bên dưới.
Ba tầng của hạnh phúc
Vậy rốt cuộc định nghĩa hạnh phúc là như thế nào?
Hạnh phúc là trạng thái não bộ sản sinh đủ lượng 3 loại "hormone hạnh phúc" chủ chốt, bao gồm:
- Hạnh phúc Serotonin (Sức khỏe): Cảm giác bình yên, thư thái từ một cơ thể khỏe mạnh và tinh thần ổn định.
- Hạnh phúc Oxytocin (Kết nối): Cảm giác ấm áp, an tâm đến từ tình yêu thương, sự gắn kết với gia đình, bạn bè và cộng đồng.
- Hạnh phúc Dopamine (Thành tựu): Cảm giác phấn khích, thỏa mãn khi đạt được thành công, tiền bạc hoặc địa vị.
Tóm gọn lại:
| Hạnh phúc chính là sự tổng hòa của Thân khỏe (Serotonin), Tâm an (Oxytocin) và Trí thành (Dopamine). |
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về định nghĩa hạnh phúc là như thế nào và cách con người trải nghiệm hạnh phúc qua từng tầng khác nhau trong cuộc sống.
Nếu bạn muốn đào sâu hơn dưới góc nhìn khoa học, tâm lý học và thần kinh học, hãy đọc thử và đặt mua cuốn sách Ba tầng của hạnh phúc – Giải mã dưới góc nhìn khoa học của Unibooks để có thêm những góc nhìn thực tế và dễ áp dụng.
Link đọc thử sách: https://drive.google.com/file/d/1Limvx9Lt6NVbpBTDrxKVy0Zj1EIDzmtb/view?usp=sharing
